Na polskiej wsi sok z brzozy, nazywany dawniej oskołą lub bzownią, był jednym z pierwszych darów natury po długiej zimie. W czasach, gdy dostęp do świeżych produktów był ograniczony, wiosenny sok z drzew stanowił cenne uzupełnienie diety. Zbierano go krótko, zwykle tylko przez kilka tygodni w roku, zanim brzoza wypuści liście. Tradycja picia oskoły wraca dziś do łask. W czasach rosnącego zainteresowania naturalną żywnością i lokalnymi produktami coraz więcej osób ponownie odkrywa ten prosty, wiosenny napój prosto z pól i lasów.
Sok z brzozy to naturalny płyn krążący w pniu drzewa brzozy. Drzewo transportuje nim wodę i składniki odżywcze z korzeni do pąków i liści wczesną wiosną. Sok jest lekko słodki i bardzo orzeźwiający. Zawiera głównie wodę, ale również naturalne cukry, witaminy i minerały.
Pozyskiwanie soku z brzozy ma wielowiekową tradycję na polskich wisach. Traktowano go głównie jako środek wzmacniający organizm po zimie. Służył także do przygotowywania napojów fermentowanych (przepis na domowy „kwas brzozowy” poniżej) i nalewek. W tradycyjnej medycynie ludowej przypisywano mu wiele właściwości. Uznawano, iż działa moczopędnie, wspiera pracę nerek i układu moczowego, a także oczyszcza organizmu i wzmacnia odporność. Świeży sok z brzozy jest bardzo nietrwały, w lodówce zachowuje świeżość tylko przez kilka dni.
Jak pozyskiwano sok z brzozy
Tradycyjna metoda pozyskiwania soku była bardzo prosta. Wybierano zdrową brzozę, około 10 -15 letnią. W brzozie soki zaczynają krążyć kiedy temperatura przez kilka dni z rzędu wynosi około 15 stopni w ciągu dnia. W pniu brzozy wykonywano nacięcie lub otwór. Wkładano do niego drewnianą rynienkę lub rurkę i sok spływał do drewnianego naczynia lub glinianego garnka. Z jednego drzewa można było zebrać od 1 do 4 litrów soku dziennie. Po zakończeniu zbioru otwór należało zabezpieczyć, aby drzewo mogło się zagoić. Pozyskiwanie odbywało się tylko przez kilka tygodni w roku, zanim na drzewach pojawiły się liście.
Dziś może nie tak powszechnie, ale nadal zbiera się go i to w podobny sposób. Sok brzozowy dostępny jest również w sklepach jako zdrowy napój w postaci pasteryzowanej. Sok znalazł także zastosowanie w kosmetyce. Jest składnikiem toników do twarzy, kremów nawilżających, czy też wcierek do włosów.
Jeśli jednak planujemy samodzielnie pozyskać ten naturalny napój, pamiętajmy, że taki zbiór może wymagać od nas zgody właściciela terenu. Bezprawne pozyskanie soku może skończyć się mandatem. Dlatego najbezpieczniej jest robić to na własnej posesji, oczywiście w taki sposób, by nie uszkodzić drzewa.
Domowy kwas brzozowy
Składniki:
- 3 litry soku z brzozy
- kromka razowego chleba
- 2 łyżki miodu
- kilka rodzynek
Przygotowanie:
- świeży sok wlewamy do dużego słoja;
- dodajemy miód, kromkę chleba i rodzynki;
- przykrywamy gazą i odstawiamy w ciepłe miejsce na 2–3 dni;
- gdy napój zacznie lekko musować, przecedzamy go i przechowuj w lodówce.
Dodaj komentarz na Facebooku